In a landmark move, the French National Assembly has unanimously voted to remove the concept of "conjugal duty" from the Civil Code. This legislative shift, driven by a recent ECHR ruling, aims to clarify that marriage does not imply blanket consent, thereby strengthening legal protections against marital rape.

Η ψήφος αυτή δεν αποτελεί απλώς μια νομική προσαρμογή, αλλά μια σεισμική πολιτισμική αλλαγή στον τρόπο που οι δυτικές δημοκρατίες ορίζουν την αυτονομία. Αποσυνδέοντας την 'κοινή συμβίωση' από τη 'σεξουαλική υποχρέωση', η Γαλλία εναρμονίζει τον Αστικό της Κώδικα με τα σύγχρονα ανθρώπινα δικαιώματα, στέλνοντας μήνυμα στην υπόλοιπη Ευρώπη - και στην Ελλάδα - ότι η συναίνεση είναι αδιαπραγμάτευτη, ακόμη και εντός γάμου. Μετατρέπει το αφήγημα από τη "συζυγική υποχρέωση" στην "αμοιβαία επιθυμία".

        Ομόφωνη Απόφαση: Το σύνολο των Γάλλων βουλευτών υπερψήφισε το νομοσχέδιο στις 28 Ιανουαρίου 2026.

        Νομική Σαφήνεια: Ο όρος "Κοινή Συμβίωση" παύει να συνεπάγεται και "Κοινότητα Κλίνης".

        Επίπτωση στο Διαζύγιο: Η άρνηση σεξουαλικής επαφής δεν αποτελεί πλέον νόμιμο λόγο για διαζύγιο με υπαιτιότητα.

       Το Γεγονός-Καταλύτης: Η καταδίκη της Γαλλίας το 2025 από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ).
        
    France Civil Code Reform-Ιστορική Ανατροπή: Η Γαλλία καταργεί το «Συζυγικό Καθήκον» και θωρακίζει τη συναίνεση

PARIS/MYKONOS – Mykonos Ticker

Σε μια απόφαση-σταθμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον εκσυγχρονισμό του οικογενειακού δικαίου, η Γαλλική Εθνοσυνέλευση υπερψήφισε ομόφωνα, την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, την οριστική κατάργηση της έννοιας του «συζυγικού καθήκοντος» (devoir conjugal). Η ιστορική αυτή νομοθετική τομή αποσυνδέει ρητά τον θεσμό του γάμου από την υποχρεωτική σεξουαλική συνεύρεση, θέτοντας ως απόλυτη προτεραιότητα τη διασφάλιση της γενετήσιας ελευθερίας εντός της οικογενειακής εστίας.

Το τέλος της νομικής ασάφειας

Η πρωτοβουλία, με εισηγητές τους βουλευτές Marie-Charlotte Garin και Paul Christophe, έρχεται να θεραπεύσει μια μακροχρόνια παθογένεια του Γαλλικού Αστικού Κώδικα. Μέχρι πρότινος, η νομική υποχρέωση για «κοινή συμβίωση» (community of life) ερμηνευόταν συχνά από τη νομολογία ως «κοινότητα κλίνης» (community of bed). Αυτή η ερμηνεία άφηνε περιθώρια ώστε η άρνηση σεξουαλικής επαφής να θεωρείται «σφάλμα» και να αποτελεί νομική βάση για διαζύγιο με υπαιτιότητα (divorce pour faute).

Με το νέο πλαίσιο, διευκρινίζεται πλέον κατηγορηματικά ότι η έλλειψη ερωτικής επιθυμίας δεν συνιστά νομική παραβίαση των συζυγικών υποχρεώσεων, κλείνοντας την πόρτα σε δικαστικές αποφάσεις που, εμμέσως πλην σαφώς, νομιμοποιούσαν τον συζυγικό εξαναγκασμό.

Ο ρόλος του ΕΔΑΔ και η κοινωνική διάσταση

Καταλύτης για την επίσπευση της μεταρρύθμισης υπήρξε η καταδίκη της Γαλλίας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) τον Ιανουάριο του 2025. Το Δικαστήριο έκρινε την υπόθεση διαζυγίου που είχε εκδοθεί εις βάρος συζύγου λόγω διακοπής των σεξουαλικών σχέσεων, αναδεικνύοντας την ανάγκη εναρμόνισης του εθνικού δικαίου με τις σύγχρονες αντιλήψεις περί αυτοδιάθεσης.

Παράλληλα, η αλλαγή απαντά σε ανησυχητικά κοινωνικά δεδομένα. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, 1 στους 4 άνδρες στη Γαλλία εξακολουθεί να θεωρεί φυσιολογικό ότι μια γυναίκα οφείλει να συναινεί σε σεξουαλική επαφή «από καθήκον», ακόμη και απουσία επιθυμίας.

    "Ο γάμος δεν μπορεί να αποτελεί μια 'φούσκα' όπου η σεξουαλική συναίνεση θεωρείται δεδομένη, κεκτημένη και ισόβια" δήλωσε χαρακτηριστικά η βουλευτής Marie-Charlotte Garin, υπογραμμίζοντας πως η συναίνεση πρέπει να είναι ελεύθερη, συνεχής και ανακλητή.

Τι αλλάζει στην πράξη 

Η νέα νομοθεσία, που αναμένεται να επικυρωθεί από τη Γερουσία πριν το καλοκαίρι του 2026, επιφέρει τρεις κρίσιμες αλλαγές:

    Κατάργηση Υποχρέωσης: Δεν υφίσταται πλέον καμία νομική δέσμευση για σεξουαλική επαφή μεταξύ των συζύγων.

    Προστασία στο Διαζύγιο: Απαγορεύεται ρητά η χρήση της σεξουαλικής άρνησης ως τεκμήριο υπαιτιότητας σε δίκες διαζυγίου.

    Επαναπροσδιορισμός Συμβίωσης: Ο όρος «κοινή ζωή» αποσυνδέεται πλήρως από την ερωτική πράξη, εστιάζοντας στην συντροφικότητα και την αλληλοβοήθεια.
    
Η Γαλλία ως διεθνής φάρος για τον σεξουαλικό αυτοπροσδιορισμό

Η ομόφωνη ετυμηγορία της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα, καθιερώνοντας ένα νέο διεθνές πρότυπο νομικής σαφήνειας και κοινωνικής προόδου. Με την κίνηση αυτή, το Παρίσι κηρύσσει ανεπιστρεπτί το τέλος της εποχής που το σώμα αντιμετωπιζόταν ως συζυγική «ιδιοκτησία», αναγορεύοντας τη συναίνεση σε θεμέλιο λίθο του σύγχρονου γάμου. Πλέον, το βλέμμα στρέφεται στα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη, καλούμενα να εναρμονίσουν το οικογενειακό τους δίκαιο με αυτή την ιστορική στροφή προς την κατοχύρωση της γενετήσιας αυτοδιάθεσης.