Local Governance Reform Package: Εξαγγελία Λιβάνιου στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ, για 240 εκατ. ευρώ για τις ΔΕΥΑ, νέα χρηματοδότηση στους Δήμους & αλλαγές στις προσλήψεις

Σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης και αναδιάρθρωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προχώρησε ο Υπουργός Εσωτερικών Θ. Λιβάνιος στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ, ανακοινώνοντας ένα αποφασιστικό municipal liquidity boost για τους ΟΤΑ της χώρας. Στο επίκεντρο των κυβερνητικών εξαγγελιών βρίσκεται η πρόσθετη χρηματοδότηση για τους Δήμους, το στοχευμένο πακέτο 240 εκατ. ευρώ στις ΔΕΥΑ για την αντιμετώπιση των χρεών και της ενεργειακής κρίσης, καθώς και σαρωτικές αλλαγές στις προσλήψεις με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών μέσω ΑΣΕΠ και την ενίσχυση του στελεχιακού δυναμικού σε κρίσιμες υπηρεσίες.

Σημαντικές παρεμβάσεις για την οικονομική ενίσχυση των δήμων, την αντιμετώπιση των ενεργειακών οφειλών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), αλλά και την επιτάχυνση των προσλήψεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ανακοίνωσε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, από το βήμα του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.

Στο επίκεντρο των εξαγγελιών βρέθηκαν η πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους περίπου 35 εκατ. ευρώ μέσα στον Νοέμβριο, η διάθεση 240 εκατ. ευρώ για τις ΔΕΥΑ και οι αλλαγές στις διαδικασίες στελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών.

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι το αυξημένο λειτουργικό και ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να πιέζει τους προϋπολογισμούς των δήμων, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται περαιτέρω παρεμβάσεις για την ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας της Αυτοδιοίκησης.

Πρόσθετη χρηματοδότηση 35 εκατ. ευρώ στους δήμους τον Νοέμβριο

Όπως ανακοίνωσε ο Θοδωρής Λιβάνιος, μετά την πρόσφατη καταβολή οικονομικής ενίσχυσης ύψους περίπου 140 εκατ. ευρώ, θα ακολουθήσει εντός Νοεμβρίου νέα συμπληρωματική χρηματοδότηση, της τάξης των 35 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να καλυφθεί μέρος της επιβάρυνσης που αντιμετωπίζουν οι δήμοι λόγω των αυξημένων τιμών ενέργειας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου που επικαλέστηκε ο υπουργός, η πρόσθετη ενεργειακή επιβάρυνση των δήμων το 2026, σε σύγκριση με το 2025, υπολογίζεται σε περίπου 35 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αναπροσαρμογής των κριτηρίων κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα οι ιδιαίτερες ανάγκες ορεινών και νησιωτικών δήμων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όπως οι συνηθισμένες εμπορικές επιχειρήσεις. Το υπουργείο εμφανίζεται διατεθειμένο να συνεργαστεί με την Αυτοδιοίκηση και τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να εξεταστούν ευνοϊκότεροι όροι ηλεκτροδότησης για τους 332 δήμους της χώρας.

ΔΕΥΑ: Πώς θα κατανεμηθούν τα 240 εκατ. ευρώ

Μία από τις σημαντικότερες εξαγγελίες αφορά τη χρηματοδότηση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης με περίπου 240 εκατ. ευρώ, η κατανομή των οποίων αναμένεται, σύμφωνα με τον υπουργό, μέσα στις επόμενες ημέρες.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το ποσό θα προέλθει από δύο πηγές:

• Περίπου 200 εκατ. ευρώ από διαθέσιμους πόρους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
• Περίπου 40 εκατ. ευρώ από το Υπουργείο Εσωτερικών.

Η παρέμβαση θα αφορά την κάλυψη μέρους των ληξιπρόθεσμων ενεργειακών οφειλών, ενώ θα προβλέπεται ενίσχυση και για τις επιχειρήσεις που δεν έχουν οφειλές ή εμφανίζουν ιδιαίτερα χαμηλές υποχρεώσεις.

Ο κ. Λιβάνιος υπογράμμισε ότι, δεν μπορεί οι συνεπείς επιχειρήσεις να αισθάνονται πως βρίσκονται σε μειονεκτική θέση επειδή εξοφλούν κανονικά τους λογαριασμούς τους.

Η ενίσχυση θα κατευθυνθεί στην αντιμετώπιση μέρους των ληξιπρόθεσμων ενεργειακών οφειλών, ενώ προβλέπεται να ωφεληθούν και επιχειρήσεις που έχουν περιορισμένες ή μηδενικές οφειλές, ώστε να μην αποκλειστούν όσες είναι συνεπείς στις πληρωμές τους.

Παράλληλα, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι θα καλυφθεί το σύνολο των ενεργειακών οφειλών των καταργούμενων συνδέσμων ύδρευσης, ύψους περίπου 20 εκατ. ευρώ. Σε επόμενο στάδιο αναμένεται να εξεταστεί ευρύτερη ρύθμιση των υπολοίπων χρεών, με στόχο τον περιορισμό των τόκων και των προσαυξήσεων.

Προσλήψεις στους Δήμους: Τι αλλάζει για τις κενές θέσεις

Στο ζήτημα της υποστελέχωσης, ο Θοδωρής Λιβάνιος ανέφερε ότι τα τελευταία χρόνια έχουν εγκριθεί περίπου 20.000 θέσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι πολλές παραμένουν κενές, ιδιαίτερα σε μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς δήμους, είτε λόγω περιορισμένου ενδιαφέροντος είτε επειδή οι επιτυχόντες δεν αποδέχονται τον διορισμό τους.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος εξετάζονται συμπληρωματικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού και ταχύτερος μηχανισμός αναπλήρωσης όσων αρνούνται τον διορισμό. Στόχος είναι οι διαθέσιμες θέσεις να προσφέρονται στους επόμενους επιτυχόντες χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.

Ο υπουργός εμφανίστηκε επίσης θετικός στην περαιτέρω επέκταση του κριτηρίου της εντοπιότητας, το οποίο ήδη εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες δήμων, προκειμένου να διευκολυνθεί η προσέλκυση και παραμονή εργαζομένων.

Νέος έλεγχος νομιμότητας από το 2027

Σημαντικές αλλαγές προωθούνται και στο σύστημα εποπτείας των ΟΤΑ. Σύμφωνα με τον υπουργό, στις αρχές του 2027 εκτιμάται ότι θα μπορέσει να ενεργοποιηθεί ο θεσμός των Εποπτών Νομιμότητας, μετά τη διενέργεια εξετάσεων για την επιλογή οκτώ στελεχών.

Παράλληλα, αναπτύσσεται πληροφοριακό σύστημα για την ηλεκτρονική διεκπεραίωση των σχετικών διαδικασιών, με στόχο την ταχύτερη εξέταση της νομιμότητας των πράξεων της Αυτοδιοίκησης.

Αναφορικά με τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο Θοδωρής Λιβάνιος δήλωσε ανοιχτός σε διορθωτικές παρεμβάσεις, προαναγγέλλοντας το ενδεχόμενο νέου νομοσχεδίου έως το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027.

Κώδικας Αυτοδιοίκησης: Ανοιχτός σε διορθώσεις και νέο νομοσχέδιο

Αναφερόμενος στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο κ. Λιβάνιος υποστήριξε ότι αποτελεί σημαντική θεσμική μεταρρύθμιση, όχι μόνο επειδή συγκεντρώνει διάσπαρτες διατάξεις, αλλά επειδή δημιουργεί μία νέα βάση για την περαιτέρω ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι το θεσμικό πλαίσιο δεν είναι αμετάβλητο.

«Ο Κώδικας δεν είναι γραμμένος στις πλάκες του Μωυσή», ανέφερε χαρακτηριστικά, δηλώνοντας ανοιχτός σε προτάσεις βελτίωσης από την ΚΕΔΕ.

Προανήγγειλε μάλιστα την πιθανότητα κατάθεσης νέου νομοσχεδίου έως το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027, με διορθωτικές και συμπληρωματικές παρεμβάσεις.

Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι η διαρκής χορήγηση παρατάσεων δεν μπορεί να αποτελεί λύση για κάθε διοικητικό πρόβλημα.

Παιδικοί σταθμοί, σχολεία και έργα

Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στις περίπου 9.000 εγκεκριμένες μόνιμες προσλήψεις για τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, σημειώνοντας ότι θα συνεχιστεί η χρηματοδότηση της μισθοδοσίας μετά τη λήξη του σχετικού προγράμματος. Έδωσε, ωστόσο, ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη διασφάλισης της πυρασφάλειας των εγκαταστάσεων.

Για τις σχολικές υποδομές αναγνώρισε ότι απαιτούνται πρόσθετοι πόροι συντήρησης, ενώ αναφέρθηκε και στην προοπτική συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τη δημιουργία μηχανισμού τεχνικής υποστήριξης μικρών δήμων.

Το ζητούμενο πλέον είναι οι εξαγγελίες να μετατραπούν σε ουσιαστική ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών, καθώς η Αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές οικονομικές και διοικητικές προκλήσεις.

Κλιματική κρίση και νέες υποχρεώσεις για την Αυτοδιοίκηση

Ο κ. Λιβάνιος αναφέρθηκε επίσης στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, χρησιμοποιώντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel στη Θεσσαλία. Επισήμανε ότι η ένταση και η έκταση των ακραίων καιρικών φαινομένων δημιουργούν νέες υποχρεώσεις για τους Δήμους, τόσο στον προληπτικό σχεδιασμό όσο και στη διαχείριση και αποκατάσταση των καταστροφών. Σημείωσε ότι η Αυτοδιοίκηση καλείται πλέον να αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερες ανάγκες σε υποδομές, υπηρεσίες και πολιτική προστασία.

Το ζητούμενο: Από τις χρηματοδοτήσεις στην πραγματική λειτουργική ενίσχυση των Δήμων

Η τοποθέτηση του υπουργού Εσωτερικών στο Συνέδριο της ΚΕΔΕ περιλάμβανε συγκεκριμένες οικονομικές και διοικητικές εξαγγελίες, αλλά και αναγνώριση χρόνιων αδυναμιών της Αυτοδιοίκησης. Οι πρόσθετοι πόροι για το ενεργειακό κόστος, η χρηματοδότηση των ΔΕΥΑ, η επιτάχυνση των προσλήψεων και η ενεργοποίηση των Εποπτών Νομιμότητας αποτελούν παρεμβάσεις των οποίων η αποτελεσματικότητα θα κριθεί στην εφαρμογή τους.

Παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα: η επάρκεια των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, η κάλυψη των πραγματικών αναγκών στελέχωσης, η τεχνική υποστήριξη των μικρότερων Δήμων και η δυνατότητα των ΟΤΑ να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες υποχρεώσεις τους. Το βασικό ερώτημα που εξακολουθεί να παραμένει είναι κατά πόσο οι πρόσθετες ενισχύσεις και οι διοικητικές αλλαγές θα φέρουν σταθερή οικονομική επάρκεια, περισσότερους εργαζομένους και καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.