Σαφές μήνυμα προς την αγορά ακινήτων στέλνει ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς» (ν. 5306/2026), τις σχετικές διατάξεις του οποίου κοινοποίησε η ΑΑΔΕ, επαναβεβαιώνοντας το αυστηρό πλαίσιο που διέπει τις μεταβιβάσεις ακινήτων με πολεοδομικές παραβάσεις και αυθαίρετες κατασκευές.

Σύμφωνα με το άρθρο 367 του νέου Κώδικα, απαγορεύεται και θεωρείται απολύτως άκυρη κάθε μεταβίβαση ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο στο οποίο έχουν διαπιστωθεί αυθαίρετες κατασκευές, αυθαίρετες αλλαγές χρήσης ή συγκεκριμένες πολεοδομικές παραβάσεις. Η απαγόρευση αφορά όχι μόνο τις αγοραπωλησίες, αλλά και κάθε πράξη μεταβίβασης εμπράγματων δικαιωμάτων, καθώς και τις περιπτώσεις εισφοράς ακινήτων σε εταιρείες.

Η μοναδική διέξοδος για τους ιδιοκτήτες είναι η προηγούμενη τακτοποίηση των αυθαιρεσιών, όπου αυτό επιτρέπεται από τη νομοθεσία, και η ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσης ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου ή αυτοτελούς διηρημένης ιδιοκτησίας. Με τον τρόπο αυτό, το ακίνητο μπορεί να καταστεί εκ νέου μεταβιβάσιμο, αίροντας την ακυρότητα που προβλέπεται από τον νόμο.

Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επεκτείνει τους περιορισμούς και στην αγορά μισθώσεων. Συγκεκριμένα, δεν επιτρέπεται η μίσθωση ή η παραχώρηση ακινήτων στα οποία έχουν εκτελεστεί αυθαίρετες κατασκευές ή έχουν εγκατασταθεί αυθαίρετες χρήσεις, ενισχύοντας περαιτέρω τον έλεγχο της νομιμότητας των ακινήτων που διατίθενται στην αγορά.

Η διάταξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο αυξημένης κινητικότητας στην κτηματαγορά, καθώς επηρεάζει άμεσα χιλιάδες ιδιοκτήτες που σχεδιάζουν να μεταβιβάσουν, να αξιοποιήσουν ή να εκμισθώσουν την περιουσία τους.

Παράλληλα, αυξάνει τον ρόλο των μηχανικών, των συμβολαιογράφων και των επαγγελματιών του real estate, καθώς η διαπίστωση και η πιστοποίηση της πολεοδομικής νομιμότητας καθίσταται προϋπόθεση για την ολοκλήρωση οποιασδήποτε συναλλαγής.

Ωστόσο, ο Κώδικας προβλέπει και εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες αυθαιρέτων που έχουν ήδη εξαιρεθεί ή απαλλαγεί από την κατεδάφιση, βάσει παλαιότερων νομοθετικών ρυθμίσεων, καθώς και για ακίνητα που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς τακτοποίησης με την καταβολή του προβλεπόμενου ειδικού προστίμου.