Greece is in a critical race to complete its nationwide urban planning reform before the April 2026 milestone tied to the EU Recovery and Resilience Facility. With 36% of active planning studies still at a preliminary stage, a portion of allocated EU funds remains at risk. Against this national backdrop, Mykonos is the only municipality to have finalized its Special Urban Plan (EPS), positioning the island as a benchmark of regulatory readiness and investment certainty.

Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη γραφειοκρατική καθυστέρηση. Η επιβράδυνση του πολεοδομικού σχεδιασμού συνιστά δομική δοκιμασία για το μοντέλο χωρικής διακυβέρνησης της Ελλάδας, την ικανότητά της να απορροφήσει αποτελεσματικά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και τη μετάβαση από αποσπασματικές ρυθμίσεις σε ένα σταθερό, θεσμοθετημένο πλαίσιο ανάπτυξης. Η ολοκλήρωση του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) της Μυκόνου της προσδίδει συγκριτικό πλεονέκτημα ασφάλειας δικαίου και επενδυτικής προβλεψιμότητας, την ώρα που άλλοι τουριστικοί προορισμοί παραμένουν σε καθεστώς ρυθμιστικής αβεβαιότητας. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά τη διαμόρφωση των επενδυτικών ροών, της αγοράς ακινήτων και της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας της χώρας για την επόμενη δεκαετία.

• Το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», συνολικού προϋπολογισμού €600 εκατ., βρίσκεται σε κρίσιμη φάση ενόψει της προθεσμίας του Απριλίου 2026.

• Το 36% των ενεργών μελετών παραμένει στο αρχικό στάδιο εκπόνησης, ενώ 8 συμβάσεις δεν έχουν ακόμη υπογραφεί.

• Στο πλαίσιο των 18 Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ), μόνο η Μύκονος έχει ολοκληρώσει τη μελέτη της – εκκρεμεί η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ).

• Η εκτός σχεδίου δόμηση παραμένει ουσιαστικά «παγωμένη», λόγω καθυστερήσεων στις μελέτες χαρακτηρισμού δημοτικών οδών, με άμεσες επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων και στην επενδυτική δραστηριότητα.

Urban Planning Crisis - Πολεοδομικός Σχεδιασμός: Αγώνας δρόμου για το RRF - Η Εξαίρεση της Μυκόνου

Dateline: MYKONOS/GREECE – Mykonos Ticker

Δυόμιση μήνες πριν την κρίσιμη προθεσμία του Απριλίου 2026, το εθνικό πρόγραμμα πολεοδομικού σχεδιασμού «Κωνσταντίνος Δοξιάδης», χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF), εισέρχεται σε καθοριστική φάση. Σύμφωνα με ενημερωτικό υπόμνημα του Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών πόρων κινδυνεύει να χαθεί εάν δεν επιταχυνθούν οι διαδικασίες.

Τι είναι το Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»;

• Προϋπολογισμός: €600 εκατ.
• 227 Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
• Κάλυψη: 731 δημοτικές ενότητες
• Χρηματοδότηση: Ταμείο Ανάκαμψης (RRF)

Προβλήματα & Κίνδυνοι:

• 8 συμβάσεις για 24 δημοτικές ενότητες παραμένουν ανυπόγραφες
• Από τις 219 ενεργές μελέτες, οι 79 (36%) βρίσκονται ακόμη στο αρχικό στάδιο
• 38 μελέτες ανατέθηκαν μόλις το 2025, καθιστώντας την έγκαιρη ολοκλήρωση δύσκολη

Σε διαπραγμάτευση με την Κομισιόν, το ΥΠΕΝ συμφώνησε ότι έως 40% των μελετών μπορεί να εξαιρεθεί από τη χρηματοδότηση για να διασωθεί ο πυρήνας του προγράμματος, με το κόστος να μετακυλίεται σε εθνικούς πόρους.

Η Εξαίρεση της Μυκόνου: Μοναδική oλοκληρωμένη Μελέτη

ΕΠΣ: Γιατί Ξεχωρίζει η Μύκονος

Από τα 18 Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΕΠΣ) που καλύπτουν περιοχές με ιδιαίτερο χαρακτήρα και τουριστικό αποτύπωμα, όλα τα έργα έχουν ανατεθεί, ωστόσο μόνο το ΕΠΣ της Μυκόνου έχει ολοκληρωθεί πλήρως, αν και εκκρεμεί ακόμη η υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ) για την επίσημη κύρωσή του.

Η Μύκονος ξεχωρίζει ως το μοναδικό ολοκληρωμένο ΕΠΣ στην Ελλάδα, προσφέροντας στους κατοίκους και στους επενδυτές ασφάλεια δικαίου και προβλεψιμότητα σε μια περίοδο όπου οι καθυστερήσεις και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες απειλούν να παγώσουν επενδύσεις και ανάπτυξη σε άλλες περιοχές.

Η σημασία για τους Μυκονιάτες είναι διπλή:

Κοινωνική και Πολεοδομική Σταθερότητα: Οι αποφάσεις για την ανάπτυξη του νησιού βασίζονται πλέον σε εγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, μειώνοντας αβεβαιότητα για οικόπεδα, δόμηση και δημόσιες υποδομές.

Επενδυτική Προστασία: Επενδυτές σε τουριστικές επιχειρήσεις, ακίνητα και ξενοδοχειακές μονάδες έχουν πλέον καθαρό κανονιστικό τοπίο, μειώνοντας το ρίσκο και ενισχύοντας την οικονομική δυναμική της Μυκόνου.

Συνολικά, η Μύκονος λειτουργεί ως πιλότος θεσμικής ωρίμανσης, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και εν μέσω πιέσεων για την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, είναι εφικτή η ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού με αποτελεσματικότητα και διαφάνεια.

Εκτός Σχεδίου Δόμηση: Το «Παγωμένο» Μέτωπο

Μετά τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβούλιο της Επικρατείας από τον Μάρτιο του 2023:

• Η εκτός σχεδίου δόμηση έχει ουσιαστικά «παγώσει»
• Κρίσιμη παραμένει η αναγνώριση δημοτικών οδών

Πρόοδος:

• 1 σύμβαση ολοκληρωμένη (149 δημοτικές ενότητες)
• 22 μελέτες σε στάδιο πριν την υπογραφή (834 ενότητες)

Συνέπειες:

• Αποδυνάμωση της αγοράς ακινήτων
• Περιορισμένες επενδύσεις στον τουρισμό και τα logistics
• Δυσκολία στην τραπεζική χρηματοδότηση

H Μυκόνος και το Μέλλον του Πολεοδομικού Σχεδιασμού στην Ελλάδα

Η ολοκλήρωση του ΕΠΣ Μυκόνου αποτελεί μια σπάνια «νησίδα» αποτελεσματικότητας σε ένα γενικό πλαίσιο καθυστερήσεων και γραφειοκρατικών εμποδίων. Για τους επενδυτές, η Μύκονος σηματοδοτεί χαμηλότερο επενδυτικό ρίσκο και προβλεψιμότητα. Αντίθετα, η υπόλοιπη χώρα κινδυνεύει να χάσει σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, μεταθέτοντας το οικονομικό βάρος στον κρατικό προϋπολογισμό και παρατείνοντας την αβεβαιότητα στην αγορά ακινήτων.

Εάν η Ελλάδα επιταχύνει τις διαδικασίες, η πίεση του Ταμείου Ανάκαμψης μπορεί να μετατραπεί σε δομική μεταρρύθμιση με θεσμικά και αναπτυξιακά οφέλη για τη δεκαετία που έρχεται. Διαφορετικά, η καθυστέρηση θα αφήσει ένα βαθύ και μακροπρόθεσμο αναπτυξιακό αποτύπωμα.