Local Government Sidelined: Η ηχηρή απουσία της Αυτοδιοίκησης από το «αφήγημα» του Κυριάκου Μητσοτάκη για το 2030

Local Government Sidelined / Η ηχηρή απουσία της Αυτοδιοίκησης από το «αφήγημα» του Κυριάκου Μητσοτάκη για το 2030

Local Government Sidelined: Η ηχηρή απουσία της Αυτοδιοίκησης από το «αφήγημα» του Κυριάκου Μητσοτάκη για το 2030

Local Government Sidelined: Η ηχηρή απουσία της Αυτοδιοίκησης από το «αφήγημα» του Κυριάκου Μητσοτάκη για το 2030

Ηχηρή ήταν η απουσία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από την κεντρική ατζέντα και την ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πρόσφατο συνέδριο. Οι εκπρόσωποι των δήμων και των περιφερειών βρέθηκαν ουσιαστικά εκτός κάδρου, γεγονός που προκάλεσε ερωτηματικά και έντονη δυσαρέσκεια στους αυτοδιοικητικούς κύκλους. Η επιλογή να παραλειφθούν ουσιαστικές αναφορές στα φλέγοντα ζητήματα που απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες και την καθημερινότητα των πολιτών, δημιουργεί αίσθηση και εγείρει ερωτήματα για τις πραγματικές προτεραιότητες της κυβέρνησης απέναντι στον θεσμό.

Στο 16ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε με σαφήνεια το πολιτικό του αφήγημα για την «Ελλάδα 2030»: οικονομική ανάπτυξη, τεχνητή νοημοσύνη, άμυνα, ενεργειακή στρατηγική, θεσμικές αλλαγές και Συνταγματική Αναθεώρηση. Ήταν μια ομιλία με έντονο προγραμματικό χαρακτήρα, με στόχο να χαράξει τον δρόμο προς μια τρίτη κυβερνητική θητεία. Όμως, μέσα σε αυτό το εκτενές πολιτικό πλαίσιο, υπήρξε μια ηχηρή απουσία: η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Ενώ η κυβέρνηση θέτει τις βάσεις για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας, ο θεσμικός ρόλος των δήμων και των περιφερειών παραμένει εκτός του κεντρικού πρωθυπουργικού σχεδιασμού

Η λέξη «αυτοδιοικητικές» ακούστηκε μόνο μία φορά, και μάλιστα όχι ως αναφορά στον θεσμό, αλλά αποκλειστικά ως εκλογικός σταθμός: «δύο αυτοδιοικητικές μάχες».

Ούτε Δήμοι, ούτε Περιφέρειες, ούτε αποκέντρωση, ούτε οικονομική αυτοτέλεια, ούτε θεσμική ενίσχυση των ΟΤΑ.

Καμία αναφορά στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, καμία νύξη για τον ρόλο των τοπικών κοινωνιών στην κλιματική προσαρμογή, στη διαχείριση πόρων, στο χωροταξικό ή στην κοινωνική συνοχή.

Και αυτό δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο!

Σε μια περίοδο όπου οι δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της καθημερινότητας -από την πολιτική προστασία και την κοινωνική πρόνοια μέχρι τη διαχείριση της ενεργειακής μετάβασης, των απορριμμάτων, της στέγασης και της τοπικής ανάπτυξης- η απουσία τους από τον κεντρικό πρωθυπουργικό σχεδιασμό γεννά εύλογα ερωτήματα.

Μπορεί να υπάρξει «Ελλάδα 2030» χωρίς ισχυρή, λειτουργική και θεσμικά αναβαθμισμένη Αυτοδιοίκηση;

Η ομιλία επένδυσε ιδιαίτερα στη μάχη με το «βαθύ κράτος», στην ανάγκη για αποτελεσματικότερη δημόσια διοίκηση και σε μια νέα Συνταγματική Αναθεώρηση.

Όμως, πώς μπορεί να μιλά κανείς για σύγχρονο κράτος χωρίς σαφή αποκέντρωση αρμοδιοτήτων;

Πώς οικοδομείται διοικητική αποτελεσματικότητα όταν το κεντρικό κράτος εξακολουθεί να συγκεντρώνει κρίσιμες αποφάσεις για χωροταξία, ενέργεια, χρηματοδοτήσεις και αναπτυξιακές κατευθύνσεις, αφήνοντας την Αυτοδιοίκηση συχνά σε ρόλο εφαρμοστή και όχι συνδιαμορφωτή;

Η απουσία γίνεται ακόμη πιο έντονη τη στιγμή που η ίδια η ΚΕΔΕ συζητά ανοιχτά, ζητήματα συνταγματικής κατοχύρωσης, Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτονομίας, νέου Κώδικα και ενίσχυσης του θεσμικού ρόλου των Δήμων. Ενώ δηλαδή στο αυτοδιοικητικό πεδίο εξελίσσεται μια συζήτηση για το μέλλον του θεσμού, στο κορυφαίο κομματικό βήμα της κυβερνώσας παράταξης η Αυτοδιοίκηση μοιάζει να μένει εκτός πλάνου.

Ασφαλώς, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε έργα περιφέρειας, φυσικές καταστροφές, νερό, δημόσιο χώρο και υποδομές. Όμως όλα αυτά παρουσιάστηκαν μέσα από το πρίσμα της κεντρικής κυβερνητικής δράσης, όχι ως πεδίο ισότιμης κρατικής και αυτοδιοικητικής συνεργασίας. Η Αυτοδιοίκηση εμφανίστηκε περισσότερο ως απούσα μεταβλητή παρά ως στρατηγικός πυλώνας.

Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: στο αφήγημα της επόμενης μέρας, η κυβέρνηση προτάσσει το κεντρικό κράτος, τις εθνικές μεταρρυθμίσεις και τη μακροοικονομία.

Το ερώτημα όμως παραμένει ανοιχτό: μπορεί η χώρα να πετύχει πραγματική θεσμική αναγέννηση όταν ο πιο κοντινός στον πολίτη θεσμός δεν βρίσκεται στον πυρήνα του σχεδιασμού;

Γιατί αν η Αυτοδιοίκηση παραμένει εκτός κάδρου, τότε ίσως το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό.

Είναι βαθιά αναπτυξιακό, δημοκρατικό και θεσμικό. Και αυτό, για μια χώρα που δηλώνει ότι σχεδιάζει το 2030, ίσως είναι πολύ πιο κρίσιμο απ’ όσο φαίνεται.

Η επιλογή αυτή έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις στους εκπροσώπους των Δήμων και των Περιφερειών, οι οποίοι περίμεναν σαφείς απαντήσεις στα πιεστικά προβλήματα των τοπικών κοινωνιών.