EU loves Erdoğan: Γιατί η ΕΕ αγαπά τον Ερντογάν [Politico]

EU loves Erdoğan / Με τον αυταρχικό ηγέτη επικεφαλής, η ΕΕ δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει με το ενδεχόμενο να ενταχθεί η Τουρκία στις τάξεις της

EU loves Erdoğan: Γιατί η ΕΕ αγαπά τον Ερντογάν [Politico]

EU loves Erdoğan / Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους δυτικούς ηγέτες να μην συμπαθούν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Κατά τη διάρκεια της 20ετούς βασιλείας του στην κορυφή της πολιτικής της χώρας του, ο Τούρκος πρόεδρος έχει φυλακίσει δημοσιογράφους και στελέχη της αντιπολίτευσης, έχει καταστείλει βίαια τους διαδηλωτές και έχει διαχειριστεί θλιβερά την οικονομία.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να μην συμπαθούν οι δυτικοί ηγέτες τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Κατά τη διάρκεια της 20χρονης θητείας του στο τιμόνι της χώρας του, ο Τούρκος πρόεδρος έχει φυλακίσει δημοσιογράφους και στελέχη της αντιπολίτευσης, έχει καταπιέσει βίαια τους διαδηλωτές και έχει διαχειριστεί ανεπιτυχώς την οικονομία. Στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής, ο ισχυρός άνδρας συμφιλιώθηκε με τη Ρωσία, ξεκίνησε μια εισβολή στη Συρία και άσκησε βέτο στο ΝΑΤΟ για να εμποδίσει την ένταξη της Σουηδίας σε μια κρίσιμη στιγμή για τη συμμαχία.

Αλλά υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο οι ηγέτες της ΕΕ μπορεί να τον νοσταλγήσουν σε περίπτωση που χάσει από τον κεντρώο αντίπαλο του Kεμάλ Κιλιτσντάρογλου, όταν οι Τούρκοι ψηφίσουν στις προεδρικές εκλογές της 14ης Μαΐου. Η παραμονή του Ερντογάν στην εξουσία, ιδιαίτερα καθώς έχει λάβει μια ολοένα και πιο αυταρχική στροφή τα τελευταία χρόνια , επέτρεψε στην ΕΕ να παρακάμψει το ερώτημα εάν η Τουρκία πρέπει να ενταχθεί στις τάξεις της.

Για πολλούς ευρωπαίους πολιτικούς, ο Ερντογάν ήταν ένα χρήσιμο πολιτικό εργαλείο, που επέτρεψε στην ΕΕ να αποκλείσει νόμιμα οποιαδήποτε σοβαρή συζήτηση με την Άγκυρα σχετικά με την ένταξη. Η ολοένα και πιο απαράδεκτη συμπεριφορά του, καθώς έχει φυλακίσει πολιτικούς αντιπάλους και παραβιάζει τους κανόνες του κράτους δικαίου, έχει δώσει στην ΕΕ την πολιτική κάλυψη για να αποφύγει το ζήτημα. Μια αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να αλλάξει αυτή τη δυναμική.

«Αυτό που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια είναι ότι η Τουρκία και η ΕΕ κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις», δήλωσε ο Σελίμ Κουνεράλπ, πρώην πρεσβευτής της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η Τουρκία υπό τον Ερντογάν έχει απομακρυνθεί από τις ευρωπαϊκές αξίες. Η ενταξιακή διαδικασία έχει σταματήσει εντελώς με αποτέλεσμα η ιδέα να γίνει η Τουρκία μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν είναι πλέον αξιόπιστος στόχος».

Δύσκολη σχέση

Η ιστορία των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας χρονολογείται πριν από περισσότερα από 60 χρόνια. Το 1959, η Τουρκία υπέβαλε αίτηση για σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, τον πρόδρομο της ΕΕ, που οδήγησε στην υπογραφή της Συμφωνίας της Άγκυρας το 1963.

Ενώ μια σειρά από πραξικοπήματα και η οικονομική και πολιτική αστάθεια απομάκρυναν το ζήτημα της ολοκλήρωσης Τουρκίας-ΕΕ, μέχρι τη δεκαετία του 1980 η διαδικασία προσχώρησης είχε επανέλθει σε τροχιά. Το 1987 η Τουρκία έκανε αίτηση για ένταξη στην ΕΟΚ. Μια δεκαετία αργότερα της χορηγήθηκε το καθεστώς υποψήφιας χώρας και η χώρα άρχισε να κάνει σημαντικά βήματα για να εκπληρώσει τα κριτήρια ένταξης που όρισε η ΕΕ.

Ήταν περίπου εκείνη την εποχή που ο Ερντογάν ανέβηκε στην εξουσία ως ένας μεταρρυθμιστής ηγέτης του νέου Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) τότε που μίλησε για πλουραλισμό, δημοκρατία και αρμονία, ανοίγοντας ακόμη και ειρηνευτικές συνομιλίες με την κουρδική ομάδα PKK.

Ξεκίνησε να εργάζεται, εισάγοντας μεταρρυθμίσεις που έφεραν την Τουρκία πιο κοντά στην εκπλήρωση των κριτηρίων της ΕΕ, όπως η αλλαγή των νόμων γύρω από τον στρατό της χώρας, για να τον υποβάλει σε πολιτικό έλεγχο. (Αν και επιδοκιάστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκείνη την εποχή, αυτές οι αλλαγές στην πραγματικότητα άνοιξαν το έδαφος για να αναλάβει ο Ερντογάν περισσότερο έλεγχο του στρατού αργότερα.)

Μετά από μια σύντομη περίοδο του μέλιτος, οι σχέσεις με τις Βρυξέλλες σύντομα επιδεινώθηκαν. Ο Ερντογάν απογοητευόταν ολοένα και περισσότερο με τον ρυθμό ένταξης στην ΕΕ. Αρκετά κράτη-μέλη κατέστησαν σαφές ότι δεν ήθελαν να δεχτούν την Τουρκία στο κλαμπ. Αυτή η διχοτόμηση έδωσε τον τόνο για μια ολοένα και πιο διχαστική σχέση.

Σημείο μηδέν

Μια σειρά ζητημάτων ευθύνονται για την επιδείνωση των σχέσεων — με τις δύο πλευρές να δείχνουν το δάχτυλο στην άλλη. Η απόφαση της ΕΕ να δεχτεί την Κύπρο το 2004 ήταν ένα σταθερό σημείο τριβής. Η Τουρκία έχει καταλάβει το βόρειο τμήμα του νησιού από το 1974 — ένα γεγονός που θέλει να αντιμετωπιστεί η Λευκωσία προτού συμφωνήσει σε στενότερους δεσμούς μεταξύ της ΕΕ και της Άγκυρας.

Μετά, υπήρξε το φαινόμενο Σαρκοζί. Το 2011, ο Γάλλος πρόεδρος πραγματοποίησε μια σύντομη επίσκεψη πέντε ωρών στην τουρκική πρω&