Welfare Safety Net / Επίδομα Ανεργίας από 3 μήνες έως και 3 χρόνια στην Ευρώπη & τι ισχύει στην Ελλάδα!

Μεγάλες αποκλίσεις παρουσιάζει το επίδομα ανεργίας ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η διάρκεια καταβολής του κυμαίνεται από μόλις 3 μήνες έως και 3 χρόνια. Ενώ χώρες όπως η Ουγγαρία και η Μάλτα επιλέγουν σύντομες περιόδους στήριξης για τη γρήγορη επανένταξη στην αγορά εργασίας, άλλα ευρωπαϊκά κράτη προσφέρουν παρατεταμένη προστασία. Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα το τοπίο αναμορφώνεται με αλλαγές στη διάρκεια και το ύψος της επιδότησης, αναδεικνύοντας τις σημαντικές διαφορές στις στρατηγικές απασχόλησης και κοινωνικής μέριμνας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ποια μοντέλα εφαρμόζουν οι ευρωπαϊκές χώρες, ποια είναι τα χαρακτηριστικά παραδείγματα και τι ισχύει αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα;

Μεγάλες διαφορές καταγράφονται στη διάρκεια χορήγησης του επιδόματος ανεργίας στην Ευρώπη, με τα συστήματα κοινωνικής προστασίας να ακολουθούν διαφορετικές φιλοσοφίες: από μόλις τρεις μήνες οικονομικής στήριξης έως και τρία χρόνια.

Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών προβλέπει σχετικά εκτεταμένες περιόδους επιδότησης, ιδιαίτερα για εργαζόμενους με μεγάλο ασφαλιστικό ιστορικό ή μεγαλύτερη ηλικία. Το σκεπτικό είναι ότι ένα επαρκές χρονικό διάστημα οικονομικής προστασίας δίνει τη δυνατότητα στον άνεργο να αναζητήσει μία κατάλληλη και βιώσιμη θέση εργασίας.

Στον αντίποδα βρίσκονται χώρες όπως η Ουγγαρία και η Μάλτα, όπου η διάρκεια είναι ιδιαίτερα περιορισμένη, με τη λογική ότι η μικρότερη περίοδος επιδότησης δημιουργεί ισχυρότερο κίνητρο για ταχεία επιστροφή στην αγορά εργασίας.

Ελλάδα: Από 5 έως 12 μήνες το επίδομα ανεργίας

Στην Ελλάδα, το τακτικό επίδομα ανεργίας χορηγείται για χρονικό διάστημα από 5 έως 12 μήνες.

Η ακριβής διάρκεια εξαρτάται από τις ημέρες ασφάλισης που έχει συγκεντρώσει ο δικαιούχος κατά το προηγούμενο διάστημα, ενώ λαμβάνεται υπόψη και το ανώτατο όριο ημερών επιδότησης μέσα στην τετραετία.

Με βάση τα στοιχεία του ευρωπαϊκού δικτύου MISSOC, η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στη μεσαία κατηγορία ως προς τη μέγιστη διάρκεια της τακτικής επιδότησης, αρκετά χαμηλότερα από χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Δανία, αλλά πάνω από κράτη όπου η προστασία εξαντλείται μέσα σε λίγους μήνες.

Πού φτάνει έως και τα τρία χρόνια

Από τα ισχυρότερα συστήματα προστασίας διαθέτει η Ισλανδία, όπου η διάρκεια της επιδότησης μπορεί να φτάσει τους 36 μήνες.

Στη Δανία η στήριξη φτάνει τους 24 μήνες, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να επεκταθεί έως και τα τρία έτη.

Στη Γαλλία το επίδομα μπορεί να καταβάλλεται για 18 μήνες στους εργαζόμενους κάτω των 55 ετών, ενώ η διάρκεια αυξάνεται για μεγαλύτερες ηλικίες και μπορεί να φτάσει τους 27 μήνες.

Η Γερμανία προβλέπει από 6 έως 24 μήνες, με το ανώτατο διάστημα να αφορά μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους που διαθέτουν το απαιτούμενο ιστορικό εισφορών.

Έως 24 μήνες μπορεί να διαρκέσει η επιδότηση και στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ολλανδία, με διαφορετικά κριτήρια σε κάθε χώρα.

Οι χώρες με επίδομα έως δύο χρόνια

Στην Ιταλία, το NASpI μπορεί να καταβάλλεται έως 24 μήνες, με τη διάρκεια να συνδέεται με τις εβδομάδες ασφάλισης του εργαζομένου.

Στην Ισπανία η επιδότηση κυμαίνεται από 4 έως 24 μήνες και υπολογίζεται βάσει του χρόνου εργασίας κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Από 9 έως 24 μήνες προβλέπονται στην Πορτογαλία, ανάλογα με την ηλικία και το ασφαλιστικό ιστορικό, ενώ στην Ολλανδία η διάρκεια ξεκινά από τους τρεις μήνες και μπορεί επίσης να φτάσει τους 24.

Στο Λουξεμβούργο η τυπική περίοδος επιδότησης είναι 12 μήνες, αλλά μπορεί να παραταθεί έως τους 24 για μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους.

Από 12 έως 18 μήνες σε αρκετές χώρες

Η Σουηδία προβλέπει βασική περίοδο επιδότησης 300 ημερών, με δυνατότητα μεγαλύτερης διάρκειας για γονείς με ανήλικα παιδιά.

Στη Φινλανδία η διάρκεια διαμορφώνεται ανάλογα με την προϋπηρεσία, ενώ στην Αυστρία η βασική περίοδος μπορεί υπό προϋποθέσεις να επεκταθεί για μεγαλύτερους σε ηλικία ανέργους.

Έως 12 μήνες επιδότησης προβλέπουν, μεταξύ άλλων, η Πολωνία, η Κροατία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Εσθονία, με το ασφαλιστικό ιστορικό, την ηλικία ή ακόμη και την κατάσταση της τοπικής αγοράς εργασίας να επηρεάζουν σε ορισμένες περιπτώσεις τη διάρκεια.

Οι χώρες με τη μικρότερη διάρκεια

Στο άλλο άκρο της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκεται η Ουγγαρία, όπου το τακτικό επίδομα ανεργίας καταβάλλεται για μόλις 90 ημέρες.

Στη Μάλτα η διάρκεια φτάνει έως περίπου πέντε μήνες, ενώ η Σλοβακία και η Κύπρος προβλέπουν έξι μήνες οικονομικής στήριξης.

Στην Ιρλανδία η περίοδος διαμορφώνεται στους 6 έως 9 μήνες, στη Λετονία περίπου στους 8 έως 9 μήνες και στη Λιθουανία στους 9 μήνες.

Η διάρκεια του επιδόματος ανεργίας στην Ευρώπη

Με βάση τα στοιχεία του MISSOC, η εικόνα ανά χώρα διαμορφώνεται ενδεικτικά, ολοκληρωμένος πίνακας με τη διάρκεια του επιδόματος ανεργίας στις ευρωπαϊκές χώρες, ταξινομημένος σε φθίνουσα σειρά (από τη μεγαλύτερη προς τη μικρότερη μέγιστη διάρκεια), ώστε να είναι εύκολα συγκρίσιμος, ως εξής:

Οι μεγάλες αποκλίσεις αποτυπώνουν τις διαφορετικές προσεγγίσεις των ευρωπαϊκών κρατών απέναντι στην ανεργία: από τα συστήματα που δίνουν έμφαση στη μακροχρόνια εισοδηματική προστασία έως εκείνα που επιλέγουν μικρότερη διάρκεια, επιδιώκοντας ταχύτερη επανένταξη στην αγορά εργασίας.