Municipal Debt Time-Bar / Πότε παραγράφονται οι οφειλές στους Δήμους! Πότε ακυρώνονται οι βεβαιώσεις χρεών & τι ισχύει για τους πολίτες!

Σημαντική ανασα για χιλιάδες φορολογούμενους φέρνει η απόφαση ΜονΔΠρΑθ 12464/2025 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία ξεκαθαρίζει οριστικά το τοπίο για το πότε παραγράφονται οι οφειλές των πολιτών προς τους δήμους. Η δικαστική αυτή ετυμηγορία θέτει σαφή όρια στις διεκδικήσεις των ΟΤΑ, οδηγώντας στην ακύρωση βεβαίωσης οφειλής για δημοτικά τέλη και φόρους που αναζητήθηκαν εκπρόθεσμα. Η απόφαση αποτελεί ισχυρό δεδικασμένο για όσους πολίτες καλούνται ξαφνικά να πληρώσουν συσσωρευμένα χρέη παρελθόντων ετών, βάζοντας οριστικό «στόπερ» στις καθυστερημένες καταλογιστικές πράξεις.

Χρέη προς Δήμους: Πότε «σβήνουν» τα παλιά δημοτικά τέλη - Η απόφαση 12464/2025

Μπορεί ένας Δήμος να καταλογίσει το 2019 τέλη καθαριότητας και φωτισμού που ανάγονται στα έτη 2010 έως 2013; Και μπορεί να στηριχθεί σε εικοσαετή προθεσμία επειδή ο πολίτης δεν είχε δηλώσει εγκαίρως όλα τα αναγκαία στοιχεία;

Η υπ’ αριθ. 12464/2025 απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών έδωσε αρνητική απάντηση στη συγκεκριμένη υπόθεση. Ακύρωσε τόσο την εγγραφή οφειλής ύψους 3.596,88 ευρώ στον χρηματικό κατάλογο Δήμου όσο και την επακόλουθη πράξη ταμειακής βεβαίωσης. Το Δικαστήριο δέχθηκε ότι είχε παρέλθει η προβλεπόμενη πενταετής αποσβεστική προθεσμία και έκρινε ότι η εικοσαετής προθεσμία του άρθρου 32 του ν. 4304/2014, κατά το μέρος που επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί, προσέκρουε στην αρχή της αναλογικότητας.

Η ουσιαστική σημασία της απόφασης βρίσκεται σε μία κρίσιμη διάκριση: άλλο είναι το εάν ένα πρόσωπο θεωρείται καταρχήν υπόχρεο για τα δημοτικά τέλη και άλλο το εάν ο Δήμος άσκησε εγκαίρως το δικαίωμά του να τα καταλογίσει.

Η απόφαση που βάζει όριο στις πολύ παλιές δημοτικές χρεώσεις

Η ΜονΔΠρΑθ 12464/2025 ακύρωσε δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού 3.596,88 ευρώ, τα οποία αφορούσαν τα έτη 2010-2013 αλλά καταλογίστηκαν το 2019. Παρότι ο πολίτης θεωρήθηκε καταρχήν υπόχρεος επειδή η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος παρέμενε στο όνομά του, ο Δήμος έχασε το δικαίωμα καταλογισμού λόγω της πενταετούς αποσβεστικής προθεσμίας. Το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η εικοσαετής προθεσμία του ν. 4304/2014 ήταν δυσανάλογη. Σήμερα εφαρμόζεται ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με ειδικές μεταβατικές διατάξεις και διαφορετικούς κανόνες που απαιτούν εξατομικευμένο έλεγχο.

Κατά τη ΜονΔΠρΑθ 12464/2025, τέλη καθαριότητας και φωτισμού των ετών 2010-2013 που καταλογίστηκαν το 2019 ήταν εκπρόθεσμα, επειδή είχε παρέλθει η πενταετής προθεσμία βεβαίωσης. Η εικοσαετής παράταση κρίθηκε δυσανάλογη. Η διαγραφή, όμως, δεν είναι αυτόματη για κάθε παλιά οφειλή και απαιτεί έλεγχο των συγκεκριμένων ημερομηνιών και πράξεων.

Σύνοψη της πραγματικής υπόθεσης

Η υπόθεση αφορούσε οφειλή 3.596,88 ευρώ από ενιαίο ανταποδοτικό τέλος καθαριότητας και φωτισμού, για χρονικό διάστημα από τον Μάρτιο του 2010 έως τον Δεκέμβριο του 2013. Ο Δήμος ενημερώθηκε από λογιστικές καταστάσεις ανείσπρακτων τελών παρόχου ηλεκτρικής ενέργειας ότι υπήρχε ανεξόφλητο υπόλοιπο σε συγκεκριμένη παροχή. Το 2019 εγγράφηκε η οφειλή στον χρηματικό κατάλογο και ακολούθησε η ταμειακή βεβαίωσή της.

Ο πολίτης υποστήριξε ότι είχε πάψει πολλά χρόνια νωρίτερα να χρησιμοποιεί το ακίνητο και ότι έλαβε πλήρη γνώση των πράξεων μόλις στα τέλη του 2023, όταν του απεστάλησαν ηλεκτρονικά κατόπιν αιτήματός του. Άσκησε ενιαίο ένδικο βοήθημα τον Ιανουάριο του 2024: προσφυγή κατά της εγγραφής στον χρηματικό κατάλογο και ανακοπή κατά της πράξης ταμειακής βεβαίωσης.

Το Δικαστήριο εξέτασε διαδοχικά δύο βασικά ζητήματα:

1. Αν ο συγκεκριμένος πολίτης ήταν πράγματι ο υπόχρεος για την καταβολή των τελών.
2. Αν, ακόμη και αν ήταν υπόχρεος, ο Δήμος είχε καταλογίσει την οφειλή μέσα στη νόμιμη προθεσμία.

Η υπόθεση κρίθηκε τελικά υπέρ του πολίτη αποκλειστικά λόγω του δεύτερου ζητήματος.

Πρώτο νομικό ζήτημα: Ποιος οφείλει τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού;

Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, κατά το καθεστώς που ίσχυε για τα επίμαχα έτη, τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού βάρυναν τον υπόχρεο για την πληρωμή του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος, δηλαδή το πρόσωπο στο όνομα του οποίου είχε συναφθεί η σχετική σύμβαση και εκδιδόταν ο λογαριασμός.

Εάν άλλο πρόσωπο χρησιμοποιούσε πλέον το ακίνητο, το πρόσωπο που εξακολουθούσε να εμφανίζεται ως συμβαλλόμενος έπρεπε να γνωστοποιήσει τη μεταβολή στον πάροχο, ώστε να αλλάξει ο υπόχρεος στους λογαριασμούς. Όσο η αλλαγή αυτή δεν γνωστοποιούνταν, τα τέλη μπορούσαν νόμιμα να επιβάλλονται στο πρόσωπο που εξακολουθούσε να εμφανίζεται στην παροχή.

Το Δικαστήριο απέρριψε, επομένως, τον ισχυρισμό ότι ο πολίτης δεν ήταν υπόχρεος επειδή δεν χρησιμοποιούσε πλέον το ακίνητο. Δεν αποδείχθηκε ότι είχε γνωστοποιήσει τη μεταβολή ούτε είχαν υποβληθεί όλα τα στοιχεία που είχε ζητήσει ο Δήμος. Επιπλέον, η υποχρέωση καταβολής ανταποδοτικών τελών δεν εξαρτάται πάντοτε από την πραγματική, καθημερινή χρήση των υπηρεσιών καθαριότητας και φωτισμού. Αρκεί καταρχήν η δυνατότητα και ετοιμότητα παροχής τους.

Αυτό το μέρος της απόφασης είναι εξίσου σημαντικό με το τελικό αποτέλεσμα: η αποχώρηση από ένα ακίνητο, η λύση μιας μίσθωσης ή η παύση πραγματικής χρήσης δεν αρκούν από μόνες τους. Απαιτείται έγκαιρη και αποδείξιμη μεταβολή των στοιχείων της παροχής και, όπου προβλέπεται, δήλωση προς τον Δήμο.

Δεύτερο νομικό ζήτημα: Μέχρι πότε μπορούσε ο Δήμος να καταλογίσει την οφειλή;

Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της απόφασης. Κατά το άρθρο 2 παρ. 1 του α.ν. 344/1968, όπως ίσχυε στον κρίσιμο χρόνο, η βεβαίωση φόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών από τους Δήμους έπρεπε καταρχήν να γίνει μέσα σε αποσβεστική προθεσμία πέντε ετών από τη λήξη του οικονομικού έτους στο οποίο ανάγονταν.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, τα τέλη ανάγονταν στα έτη 2010, 2011, 2012 και 2013. Συνεπώς, η πενταετής προθεσμία ολοκληρωνόταν, για κάθε έτος χωριστά, στις 31 Δεκεμβρίου 2015, 2016, 2017 και 2018. Η εγγραφή στον χρηματικό κατάλογο έγινε το 2019, δηλαδή μετά την εκπνοή όλων των παραπάνω προθεσμιών.

Το Δικαστήριο δεν αντιμετώπισε την προθεσμία ως μία απλή διαδικαστική λεπτομέρεια. Τη συνέδεσε με την ασφάλεια δικαίου, την προστατευόμενη εμπιστοσύνη του διοικουμένου, την έγκαιρη εκκαθάριση των οικονομικών εκκρεμοτήτων και την πραγματική δυνατότητα άμυνας απέναντι σε χρεώσεις που ανατρέχουν πολλά χρόνια πίσω.

Ο εφαρμοστέος νόμος και η υπαγωγή της υπόθεσης βήμα προς βήμα

Η υπαγωγή που οδήγησε στην ακύρωση μπορεί να αποδοθεί με επτά διαδοχικά βήματα:

• Η γενεσιουργός αιτία της οφειλής τοποθετήθηκε στα οικονομικά έτη 2010 έως 2013.
• Η εγγραφή στον χρηματικό κατάλογο, δηλαδή η βεβαίωση της οφειλής με ευρεία έννοια, πραγματοποιήθηκε το 2019.
• Για τον έλεγχο της εμπρόθεσμης βεβαίωσης εφαρμόστηκε το άρθρο 2 παρ. 1 του α.ν. 344/1968, το οποίο όριζε πενταετή αποσβεστική προθεσμία από τη λήξη κάθε οικονομικού έτους.
• Για τις οφειλές του 2010, 2011, 2012 και 2013 οι αντίστοιχες προθεσμίες έληξαν στις 31.12.2015, 31.12.2016, 31.12.2017 και 31.12.2018.
• Η μεταγενέστερη διάταξη του άρθρου 32 του ν. 4304/2014 δεν μπορούσε, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, να διασώσει τον καταλογισμό για τα έτη 2010-2012 με αναδρομική επέκταση ήδη τρέχοντος καθεστώτος κατά τρόπο συνταγματικά ανεκτό.
• Για την οφειλή του 2013, το Δικαστήριο έκρινε ότι η εικοσαετής προθεσμία του ίδιου άρθρου ήταν αντίθετη στην αρχή της αναλογικότητας, επειδή υπερέβαινε το αναγκαίο και εύλογο μέτρο.
• Αφού ο καταλογισμός του 2019 έγινε μετά την εκπνοή της πενταετίας για όλα τα επίμαχα έτη, ακυρώθηκαν τόσο η εγγραφή στον χρηματικό κατάλογο όσο και η συναφής ταμειακή βεβαίωση.

Με απλά λόγια, ο πολίτης δεν κέρδισε επειδή αποδείχθηκε ότι δεν ήταν ποτέ υπόχρεος. Κέρδισε επειδή, όταν ο Δήμος άσκησε το δικαίωμα καταλογισμού, το δικαίωμα αυτό είχε ήδη αποσβεστεί.

Γιατί η εικοσαετής προθεσμία κρίθηκε δυσανάλογη

Το άρθρο 32 του ν. 4304/2014 είχε θεσπίσει εικοσαετή δυνατότητα βεβαίωσης αξιώσεων ΟΤΑ όταν η οφειλή προέκυπτε από μη υποβολή αναγκαίων στοιχείων ή από υποβολή ανακριβών ή ελλιπών στοιχείων. Στην εξεταζόμενη υπόθεση, το Δικαστήριο έκρινε ότι η διάρκεια αυτή δεν αποτελούσε εύλογο χρονικό όριο.

Το σκεπτικό στηρίχθηκε σε τέσσερις άξονες:

1. Η εικοσαετία άφηνε τον διοικούμενο σε υπερβολικά μακρά οικονομική και νομική αβεβαιότητα.
2. Μετά από τόσο μεγάλο διάστημα δυσχεραίνεται ουσιωδώς η άμυνα, επειδή έγγραφα, μισθωτικές σχέσεις, λογαριασμοί και αποδεικτικά στοιχεία μπορεί να μην είναι πλέον διαθέσιμα.
3. Η μεγάλη διάρκεια δεν εξασφάλιζε κατ’ ανάγκη την είσπραξη, αφού η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη μπορεί εν τω μεταξύ να έχει επιδεινωθεί.
4. Αντί να κινητοποιεί τις δημοτικές υπηρεσίες για έγκαιρο έλεγχο, μπορούσε να ενθαρρύνει τη διοικητική αδράνεια.

Το Δικαστήριο συνέδεσε την κρίση του με την αρχή της αναλογικότητας του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος και με τη νομολογία για την ασφάλεια δικαίου και την ανάγκη προβλέψιμων, εύλογων προθεσμιών σε οικονομικές επιβαρύνσεις.

Προσφυγή και ανακοπή: Γιατί χρειάστηκαν και τα δύο;

Η απόφαση έχει ιδιαίτερο δικονομικό ενδιαφέρον. Η εγγραφή στον χρηματικό κατάλογο αποτελούσε τον νόμιμο τίτλο του καταλογισμού. Κατά αυτής ασκήθηκε προσφυγή. Η μεταγενέστερη πράξη ταμειακής βεβαίωσης αποτέλεσε το μέσο με το οποίο η οφειλή κατέστη εισπρακτέα και προσβλήθηκε με ανακοπή.

Τα δύο ένδικα βοηθήματα σωρεύτηκαν παραδεκτά στο ίδιο δικόγραφο, επειδή αφορούσαν την ίδια οφειλή και συνδέονταν άμεσα. Το Δικαστήριο έκανε δεκτά και τα δύο: ακύρωσε τόσο τον τίτλο όσο και την πράξη ταμειακής βεβαίωσης και διέταξε την επιστροφή των παραβόλων.

Η πρακτική συνέπεια είναι κρίσιμη. Η απλή αμφισβήτηση μιας ατομικής ειδοποίησης δεν αρκεί πάντοτε. Πρέπει να εντοπιστεί ακριβώς ποια πράξη δημιούργησε την οφειλή, ποια πράξη την κατέστησε εισπρακτέα και ποιο ένδικο βοήθημα προβλέπεται για καθεμία.

Τι ισχύει σήμερα μετά τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Από τις 29 Ιουνίου 2026 ισχύει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026.

Το άρθρο 510 προβλέπει πλέον ενιαίο βασικό πλαίσιο για Δήμους και Περιφέρειες:

1. Η πράξη βεβαίωσης οφειλής εκδίδεται καταρχήν μέσα σε πέντε έτη από τη λήξη του έτους κατά το οποίο γεννήθηκε η οφειλή, εκτός αν ειδική ρύθμιση προβλέπει διαφορετική προθεσμία.
2. Όταν απαιτείται δήλωση και ο υπόχρεος δεν την υπέβαλε ή υπέβαλε ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία, οι κύριες οφειλές μπορούν να βεβαιωθούν έως δέκα έτη πίσω, ενώ τα πρόστιμα αφορούν τις οφειλές των πέντε τελευταίων ετών.
3. Η αξίωση είσπραξης παραγράφεται καταρχήν μετά από πέντε έτη από τη λήξη του έτους έκδοσης της πράξης βεβαίωσης, με τους νόμιμους λόγους αναστολής και διακοπής.
4. Η πράξη βεβαίωσης πρέπει να προσδιορίζει, μεταξύ άλλων, τον οφειλέτη, το είδος και το ποσό της οφειλής, το οικονομικό έτος, την προθεσμία πληρωμής και την προθεσμία δικαστικής προσβολής.

Απαιτείται, ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή στη μετάβαση. Το άρθρο 448 παρ. 8 του νέου Κώδικα διατηρεί το προηγούμενο καθεστώς για έσοδα ως προς τα οποία έχουν αποσταλεί αποσπάσματα βεβαιωτικών καταλόγων μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2027. Επομένως, κατά τη μεταβατική περίοδο δεν αρκεί να γνωρίζουμε μόνο το έτος της οφειλής. Πρέπει να ελεγχθούν η ημερομηνία γένεσης, η ημερομηνία σύνταξης και αποστολής του καταλόγου, η έκδοση και κοινοποίηση της πράξης βεβαίωσης και τυχόν γεγονότα που επηρεάζουν την προθεσμία είσπραξης.

Ο νέος Κώδικας δεν ανατρέπει το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης απόφασης. Η νομιμότητα των πράξεων του 2019 κρίθηκε με βάση το δίκαιο που δείπε τις οφειλές και τον καταλογισμό τους, ενώ η ίδια η μεταβατική ρύθμιση του νέου νόμου διαφυλάσσει την εφαρμογή του προηγούμενου καθεστώτος στις διαδικασίες που έχει ήδη καταλάβει.

Τι σημαίνει πρακτικά η απόφαση για πολίτες και επιχειρήσεις

Η απόφαση παρέχει ένα ισχυρό νομικό επιχείρημα όταν ένας Δήμος εμφανίζει σήμερα χρεώσεις που ανάγονται σε πολύ παλαιότερα έτη. Δεν αποτελεί, όμως, αυτοματοποιημένο μηχανισμό διαγραφής κάθε οφειλής άνω των πέντε ετών.

Κάθε υπόθεση απαιτεί τουλάχιστον τους ακόλουθους ελέγχους:

1. Ποιο ακριβώς τέλος, φόρος, δικαίωμα ή πρόστιμο έχει καταλογιστεί.
2. Σε ποιο οικονομικό έτος γεννήθηκε κάθε επιμέρους οφειλή.
3. Πότε συντάχθηκε ο χρηματικός ή βεβαιωτικός κατάλογος.
4. Πότε εκδόθηκε και πότε κοινοποιήθηκε η πράξη βεβαίωσης.
5. Αν υπήρχε υποχρέωση δήλωσης στοιχείων και αν η δήλωση υποβλήθηκε πλήρως και ορθά.
6. Αν εφαρμόζεται ειδική μικρότερη ή μεγαλύτερη προθεσμία.
7. Αν υπάρχουν γεγονότα αναστολής ή διακοπής της παραγραφής της είσπραξης.
8. Πότε ο οφειλέτης έλαβε αποδεδειγμένα πλήρη γνώση, ώστε να υπολογιστεί η προθεσμία δικαστικής προσβολής.

Τι δεν πρέπει να συμπεράνουμε από την απόφαση

Πρώτον, η απόφαση δεν κρίνει ότι όποιος δεν χρησιμοποιεί πραγματικά ένα ακίνητο απαλλάσσεται αυτομάτως από τα τέλη. Αν η παροχή παραμένει στο όνομά του και δεν έχει δηλωθεί η μεταβολή, μπορεί να εξακολουθεί να θεωρείται υπόχρεος.

Δεύτερον, δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλή Δήμου διαγράφεται μόλις περάσουν πέντε χρόνια. Άλλη είναι η προθεσμία για την αρχική βεβαίωση και άλλη η προθεσμία για την είσπραξη μιας ήδη βεβαιωμένης οφειλής. Επιπλέον, υπάρχουν ειδικές και μεταβατικές διατάξεις.

Τρίτον, πρόκειται για απόφαση πρωτοβάθμιου διοικητικού δικαστηρίου. Έχει σοβαρή ερμηνευτική και πρακτική αξία, αλλά η εφαρμογή της σε άλλη υπόθεση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά, τον χρόνο γένεσης της οφειλής, το εφαρμοστέο καθεστώς και την εξέλιξη της νομολογίας.

Τέταρτον, μία απλή αίτηση προς τον Δήμο δεν υποκαθιστά αναγκαστικά το ένδικο βοήθημα ούτε αναστέλλει από μόνη της τη δικαστική προθεσμία. Η ημερομηνία κοινοποίησης ή πλήρους γνώσης πρέπει να ελέγχεται αμέσως.

Πρακτικός φάκελος: Ποια έγγραφα πρέπει να συγκεντρωθούν

Για μία ασφαλή πρώτη αξιολόγηση χρειάζονται συνήθως:

• Η πράξη βεβαίωσης οφειλής ή το απόσπασμα χρηματικού καταλόγου.
• Η ατομική ειδοποίηση ή ταμειακή πρόσκληση.
• Αναλυτική καρτέλα οφειλών με διάκριση ανά οικονομικό έτος.
• Αποδεικτικό της ημερομηνίας κοινοποίησης ή της ημερομηνίας πλήρους γνώσης.
• Λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος και ιστορικό του προσώπου στο όνομα του οποίου βρισκόταν η παροχή.
• Μισθωτήρια, λύσεις μίσθωσης, δηλώσεις διακοπής, παραδόσεις ακινήτου ή άλλες πράξεις μεταβολής χρήσης.
• Αιτήσεις και απαντήσεις του Δήμου.
• Τυχόν πράξεις ρύθμισης, συμψηφισμού, αναγκαστικής είσπραξης ή κατασχέσεις.

Γιατί η απόφαση είναι σημαντική για το κράτος δικαίου

Η προθεσμία καταλογισμού δεν προστατεύει μόνο τον ιδιώτη. Υπηρετεί και το δημόσιο συμφέρον. Υποχρεώνει τη διοίκηση να ελέγχει έγκαιρα, να τηρεί ενημερωμένα μητρώα και να βεβαιώνει ορθά τις απαιτήσεις της όσο τα αποδεικτικά στοιχεία είναι ακόμη διαθέσιμα.

Μία απεριόριστη ή υπέρμετρα μακρά δυνατότητα καταλογισμού δεν αυξάνει κατ’ ανάγκη τα δημόσια έσοδα. Μπορεί να παράγει ανεπίδεκτες είσπραξης απαιτήσεις, να μεταφέρει παλαιές εκκρεμότητες σε κληρονόμους ή διαδόχους και να καθιστά την αποτελεσματική δικαστική άμυνα εξαιρετικά δυσχερή. Η εύλογη προθεσμία εξισορροπεί τη δημοσιονομική ανάγκη με την ασφάλεια δικαίου.

Η οφειλή ακυρώθηκε, μετά την εκπνοή της πενταετίας

Η ΜονΔΠρΑθ 12464/2025 δεν λέει απλώς ότι μία παλιά οφειλή ήταν εκπρόθεσμη. Δείχνει τον σωστό τρόπο νομικού ελέγχου: πρώτα εξετάζεται ποιος είναι ο υπόχρεος και κατόπιν αν ο Δήμος καταλόγισε και επιδίωξε την οφειλή μέσα στις νόμιμες προθεσμίες.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, ο πολίτης θεωρήθηκε καταρχήν υπόχρεος, επειδή δεν είχε αποδειχθεί έγκαιρη αλλαγή των στοιχείων της ηλεκτρικής παροχής. Παρ’ όλα αυτά, η οφειλή ακυρώθηκε, επειδή ο καταλογισμός του 2019 αφορούσε τέλη των ετών 2010-2013 και είχε γίνει μετά την εκπνοή της πενταετίας. Η εικοσαετής επέκταση δεν έγινε δεκτή ως συνταγματικά ανεκτή.

Με τον ν. 5314/2026 το πλαίσιο έχει πλέον αναδιατυπωθεί, αλλά ο χρονικός έλεγχος παραμένει κεντρικός και, λόγω των μεταβατικών ρυθμίσεων, περισσότερο σύνθετος. Για αυτό, κάθε παλιά οφειλή προς Δήμο πρέπει να εξετάζεται με βάση το είδος της, το έτος γένεσης, τις πράξεις βεβαίωσης, τις κοινοποιήσεις και το ακριβές νομοθετικό καθεστώς που τη διέπει.

Η απόφαση για την παραγραφή οφειλών προς Δήμο 

Το δικαίωμα του καθ' ου Δήμου για βεβαίωση (καταλογισμό) τελών αποσβέννυται, με την πάροδο άπρακτης της προβλεπόμενης πενταετούς αποσβεστικής προθεσμίας, η οποία αρχίζει από τη λήξη του οικονομικού έτους, στο οποίο ανάγονται τα οικεία ποσά τέλους ή φόρου.Η διάταξη του άρθρου 32 του ν. 4304/2014 με έναρξη ισχύος από 23.10.2014, δεν μπορεί να καταλάβει κατά τρόπο συνταγματικώς ανεκτό αξιώσεις που ανάγονται σε προγενέστερα έτη και συνεπώς η ημερομηνία έναρξης του χρόνου παραγραφής για κάθε ένα εκ των ανωτέρω ετών είναι προγενέστερη του προηγούμενου της δημοσίευσης του νόμου αυτού ημερολογιακού έτους.

Η απόφαση δημοσιεύεται επιμελεία της δικηγόρου Αθηνών Άννας Τσουλφίδου, στο παρακάτω link:

Αριθμός απόφασης: 12464/2025

Συχνές ερωτήσεις

1. Διαγράφονται όλα τα χρέη προς Δήμους μετά από πέντε χρόνια;

Όχι. Η πενταετία μπορεί να αφορά είτε την προθεσμία έκδοσης της πράξης βεβαίωσης είτε την παραγραφή της είσπραξης, ανάλογα με το καθεστώς και το στάδιο της οφειλής. Υπάρχουν επίσης ειδικές δεκαετείς, μικρότερες και μεταβατικές ρυθμίσεις.

2. Από πότε αρχίζει να μετρά η πενταετία;

Στη συγκεκριμένη υπόθεση, με βάση το παλαιό δίκαιο, μετρούσε από τη λήξη του οικονομικού έτους στο οποίο ανάγονταν τα τέλη. Το ισχύον άρθρο 510 του ν. 5314/2026 προβλέπει για την έκδοση της πράξης βεβαίωσης πέντε έτη από τη λήξη του έτους γένεσης της οφειλής.

3. Τι ισχύει αν δεν υποβλήθηκε η απαιτούμενη δήλωση στον Δήμο;

Με το ισχύον άρθρο 510 παρ. 2, όταν απαιτείται δήλωση και δεν υποβλήθηκε ή υποβλήθηκε ανακριβώς ή ελλιπώς, οι κύριες οφειλές μπορούν να βεβαιωθούν έως δέκα έτη πίσω και τα πρόστιμα επί των οφειλών των πέντε τελευταίων ετών. Πρέπει, όμως, να ελεγχθεί και η μεταβατική διάταξη.

4. Αν δεν χρησιμοποιούσα το ακίνητο, απαλλάσσομαι από τα τέλη;

Όχι αυτομάτως. Αν η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος παρέμενε στο όνομά σας και δεν γνωστοποιήθηκε νόμιμα η αλλαγή χρήστη ή η διακοπή, μπορεί να θεωρηθείτε υπόχρεος. Η πραγματική χρήση είναι μόνο ένα μέρος του ελέγχου.

5. Η απόφαση κατάργησε γενικά την εικοσαετή παραγραφή;

Η απόφαση έκρινε, στη συγκεκριμένη διαφορά, ότι η εικοσαετής προθεσμία του άρθρου 32 του ν. 4304/2014 ήταν δυσανάλογη και δεν μπορούσε να στηρίξει τον επίδικο καταλογισμό. Δεν πρόκειται για γενική ακύρωση κάθε απαίτησης με αυτοματοποιημένη εφαρμογή.

6. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ βεβαίωσης και είσπραξης;

Η βεβαίωση προσδιορίζει και καταλογίζει την οφειλή. Η είσπραξη ακολουθεί και αφορά την επιδίωξη πληρωμής μιας ήδη βεβαιωμένης απαίτησης. Οι δύο φάσεις έχουν διαφορετικές αφετηρίες, πράξεις και προθεσμίες.

7. Τι πρέπει να κάνω αν λάβω ειδοποίηση για παλιά δημοτικά τέλη;

Ζητήστε αμέσως αναλυτική καρτέλα ανά έτος, την πράξη βεβαίωσης, τον χρηματικό κατάλογο, τα αποδεικτικά κοινοποίησης και κάθε πράξη που ο Δήμος θεωρεί ότι επηρέασε την προθεσμία. Μην αρκεστείτε στο συνολικό ποσό της ειδοποίησης.

8. Αρκεί να υποβάλω αίτηση διαγραφής στον Δήμο;

Όχι πάντοτε. Η διοικητική αίτηση μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά δεν αντικαθιστά κατ’ ανάγκη την προσφυγή ή την ανακοπή και δεν αναστέλλει αυτομάτως τις δικαστικές προθεσμίες. Απαιτείται άμεσος έλεγχος της ημερομηνίας κοινοποίησης ή πλήρους γνώσης.